Waar het water ademt, de ziel van de Japanse vijver.
Beste lezer,
Welkom bij het laatste deel van deze kleine trilogie. Na een persoonlijke reis in deel één, en een verkenning van de verschillende soorten Japanse tuinen in deel twee, eindigen we nu waar het voor mij ooit begon: bij het water. Een klein vijvertje, ergens in het Japanse platteland, dat me stil maar onverbiddelijk, stil deed staan.
Vandaag wil ik stilstaan bij wat die vijvers in Japanse tuinen zo bijzonder maakt. Want water in Japan is nooit zomaar decoratief. Het is de adem van de tuin. En misschien, als we goed luisteren, ook een spiegel van onszelf.
Water als spiegel
In de Japanse tuin staat water nooit op zichzelf. Het is een schakel in een groter geheel, een verbinding tussen steen, plant, lucht en tijd. Of het nu stil ligt of zachtjes beweegt, de vijver weerspiegelt alles: de bomen erboven, de wolken erboven, en soms… onze eigen blik.
De vijver kijkt terug.
Een traditionele vijver is nooit perfect rond. Ze slingert, zakt, buigt. Het water volgt geen rechte lijnen, want dat doet de natuur ook niet. En in die onregelmatigheid schuilt rust.
De vissen: levend penseel
Koi-karpers zijn vaak de bewoners van deze waterpartijen. Maar ook zij zijn geen ‘versiering’. In Japan symboliseren ze kracht, doorzettingsvermogen en schoonheid. Een koi die tegen de stroom in zwemt, is een oud beeld voor volharding.
Hun trage, sierlijke bewegingen brengen de vijver tot leven als een levend schilderij. Geen penseelstreek is hetzelfde. Geen moment wordt herhaald.
Steen, mos en stilte
Een Japanse vijver leeft niet alleen van water. De omliggende stenen zijn zorgvuldig geplaatst, niet alleen voor het oog, maar voor de balans. Soms leidt een smal pad tot aan de oever, zodat je als bezoeker de ruimte krijgt om even... niets te doen. Alleen te zijn.
Mossen, varens en bamboe groeien vaak in de buurt. Zij zorgen voor verkoeling en verzachting. Alles nodigt uit tot verstilling. Tot ademen.
Want ook stilte heeft diepte.
De symboliek van de vijver
Veel vijvers zijn aangelegd in de vorm van een schildpad of een kraanvogel. Beide symbolen voor lang leven. Bruggen verbinden de ene oever met de andere, en zijn niet alleen praktisch, maar symboliseren ook de overgang van het aardse naar het spirituele. Elke oversteek is een ritueel.
En sommige vijvers zijn zo geplaatst dat ze het maanlicht vangen. 'Tsukimi' heet dat: maan-kijken. Water als spiegel van de hemel.
Jouw eigen stukje water
Je hoeft geen enorme tuin te hebben om een stukje van deze magie in huis te halen. Een klein waterelement, een vijvertje met waterplanten, een paar stenen of een rustgevende fontein kunnen al wonderen doen. Het gaat niet om de vorm, maar om de geest erachter.
Wil je water dat leeft? Een plek waar je blik tot rust komt en je gedachten vanzelf vertragen? Wij denken graag met je mee.
Een laatste reflectie
Deze trilogie begon met verwondering, ging via kennis, en eindigt, hoe kan het ook anders, bij reflectie. Net zoals water dat doet.
De Japanse tuin leert ons niet alleen hoe we moeten kijken, maar ook hoe we mogen zijn: stil, in verbinding, in balans.
Bedankt voor het meereizen.
Tot in de tuin,
Aaron
zaakvoerder Mycoria
"Mizu wa kokoro no kagami."
水は心の鏡
"Water is de spiegel van het hart."